Geçişsiz Fiiller – Dilbilgisi Terimleri / Intransitive Verbs – Grammatical Terms

Dilbilgisi Terimleri isimli konularda İngilizce dil bilgisi kapsamında terim ve tanımları ele alacağız. Aşağıda geçişsiz fiiller (intransitive verbsile ilgili hazırladığımız konu anlatımı ve ilgili örnekleri bulabilirsiniz.

İngilizce geçişsiz fiiller dolaysız nesne almayan fiillerdir. Yani eylem birine ya da bir şeye yapılmaz. Bu fillerin yer aldığı cümlelerde eylem sadece özneyi ilgilendirir.

It was dark by the time we arrived at the station.
İstasyona vardığımızda hava kararmıştı.

Your dog died from injuries after an accident.
Köpeğiniz kazada aldığı yaralardan dolayı öldü.

The cows lie in the shade under oak trees.
İnekler meşe ağaçlarının gölgesinde yatıyor.

He sneezed with violence.
Kuvvetlice hapşırdı.

Yukarıda sadece geçişsiz olarak kullanılan fiillerden bir kaçına örnekler verdir. Ancak bazı fiiller hem geçişli hem de geçişsiz olabilir. Bu fiillerden bazılarını birkaç örnek cümlede kullanalım.

I walk three miles every day.
Her gün beş kilometre yürürüm.
(Bu örnekte ‘walk’ eylemi kimseye ya da hiçbir şeye yapılmadığı için yani dolaysız nesnesi olmadığı için fiil geçişsizdir diyebiliriz.)

I walked her to her house.
Ona evine kadar eşlik ettim.
(Bu örnekte ise ‘walk’ eyleminin dolaysız bir nesnesi vardır. Bu yüzden fiil geçişlidir diyebiliriz.)

Chelsea are playing against Arsenal tonight.
Chelsea bu gece Arsenal’e karşı oynayacak.
(Bu örnekte ‘play’ eyleminin dolaysız nesnesi olmadığı için fiil geçişsizdir diyebiliriz. )

I used to play basketball for my school.
Okul takımında basketbol oynuyordum.
(Bu örnekte ise ‘play’ eyleminin dolaysız bir nesnesi vardır. Bu yüzden fiil geçişlidir diyebiliriz.)

Aşağıdaki tabloda sık sık karşınıza çıkabilecek geçişsiz fiiller yer verdik, inceleyiniz.

Geçişsiz Fiil Açıklama
to play oynamak Geçişli de olabilir (ör. to play a tune)
to appear gözükmek
to agree kabul etmek Geçişli de olabilir (ör. to agree a point)
to collide çarpmak
to die ölmek
to run  koşmak Geçişli de olabilir (ör. to run a mile)
to walk yürümek Geçişli de olabilir (ör. to walk the dog)
to collapse yıkılmak
to arrive varmak
to belong ait olmak
to eat yemek Geçişli de olabilir (ör. to eat a cake)
to demonstrate göstermek Geçişli de olabilir (ör. to demonstrate a skill)
to disappear yok olmak
to roost tünemek
to exist var olmak
to happen meydana gelmek
to go gitmek
to fall düşmek
to sit oturmak / bakmak Geçişli de olabilir (ör. to sit a child)
to laugh gülmek
to occur meydana gelmek
to remain kalmak
to nest yuva yapmak
to rise doğmak
to respond cevap / karşılık vermek
to emerge belirmek
to sleep uyumak
to vanish gözden kaybolmak
to stand dikilmek / dikeltmek Geçişli de olabilir (ör. to stand a lamp)

Geçişsiz Fillerin Edilgen Hali Bulunmaz – Intransitive Verbs Do Not Have a Passive Form

Dolaysız nesne olmadığı için geçişsiz fiiller edilgen yapılamazlar. Örnek verecek olursak;

The incident happened at around 8 o’clock.
Olay saat 8 sularında meydana geldi.
Bu örnekte ‘happen’ eyleminin dolaysız nesnesi olmadığı için fiil geçişsizdir diyebiliriz. Bu yüzden;

The incident was happened at around 8 o’clock.” gibi bir cümle kuramayız.

Ancak;

My mom baked a cake.
Annem pasta yaptı.
(Bu örnekte ise ‘bake’ eyleminin dolaysız bir nesnesi vardır ve fiil geçişli olduğu için

A cake was baked by my mom.” gibi bir cümle kurabiliriz.