Plurals Çoğullar

İngilizcede sayılabilen sınıfına giren isimlerin genellikle tekil ve çoğul halleri birbirinden farklıdır. Aşağıda tekil isimlerin çoğul yapılış biçimlerinin yanı sıra tekil ve çoğulların farklı kullanımlarına ilişkin örnekleri bulabilirsiniz.

Regular plurals Düzenli çoğullar

Büyük bir çoğunluğunun bu grupta yer aldığı isimlerin çoğul yapılarında “-s” çoğul son eki kullanılır. Tekil haldeki ismin son sesine bağlı olarak İngilizcede düzenli çoğullar üç gruba ayrılır.

ü  Tekil bir ismin sonu ıslıklı sessiz sesle (s, z, ş, j, ç veya c – /s/, /z/, /ʃ/, /ʒ/, /tʃ/ veya /dʒ/) bitiyor ise çoğul hali için ismin sonuna “-es” veya tekil isim zaten “-e” ile bitiyorsa sadece “-s” eklenir. Bu halde sondaki ıslıklı ünsüz sesleri “iz – /ɨz/”e dönüşür.

Boss Bosses Patronlar

Phase Phases Aşamalar

Radish Radishes Turplar

Corsage Corsages Süs çiçekler

Glitch Glitches Hatalar

Grudge Grudges Kin, haset (kişisel hasetlerini bu işe bulaştırma)

ü  Tekil bir ismin sonu ıslıklı sessiz harici bir sessiz harfle (p, t, k, f veya θ – /p/, /t/, /k/, /f/ veya /θ/) bitiyor ise çoğul hali için ismin sonuna sadece “-s” eklenir.

Cap Caps Şapkalar

Bat Bats Yarasalar

Block Blocks Bloklar

Cuff Cuffs Manşetler

Bath Baths Banyolar

ü  Sesli veya ıslıklı sesli ile diğer bütün kelimeler düzenli çoğul halinde “-s” alır.

“Decoy Decoys Yemler, tuzaklar | Pearl Pearls İnciler | Funfair Funfairs Dönme dolaplar” gibi.

 

Plurals of nouns ending with “-o” Sonu “-o” ile biten isimlerin çoğulları

Sonu kendinden önce bir sessiz olan “-o” ile biten isimlerin çoğul halleri pek çok durumda “-es” eklenerek yapılır, “z – /z/” olarak okunurlar

Metro Metros Metro

Mosquito Mosquitoes veya Mosquitos Sivrisinekler

Wino Winos Ayyaşlar

Ancak yabancı kökenli özellikle İtalyancadan geçen isimlerin pek çoğu sadece “-s” alır.

“Piano Pianos | Zero Zeros |Portico Porticos | Canto Cantos” gibi.

 

Plurals of nouns ending with “-y” Sonu “-y” ile biten isimlerin çoğulları

Sonu kendinden önce bir sessiz olan “-y” ile biten isimlerin çoğul halleri genellikle “-y”nin düşürülüp “-ies” eklenmesi ile yapılır ve “iz – /iz/” olarak veya “-y”nin “ay – /ai/” olarak telaffuz edildiği yerlerde “ayz – /aiz/” olarak okunur.

Berry Berries Dutlar

Body Bodies Vücutlar

Ally Allies Müttefikler

Butterfly Butterflies Kelebekler

Sonu “-quy” ile biten kelimler de bu duruma dâhildir.

“Colloquy Colloquies Diyalog | Obloquy Obloquies Kınama, hakaret | Soliloquy Soliloquies Monolog” gibi.

Ancak kendinden öncel sesli olan “-y” ile biten isimlerin çoğul hallerinde sadece “-s” eklenir.

“Display Displays Ekranlar | Highway Highways Otoyollar | Tray Trays Tepsiler” gibi

 

Near-regular plurals Yarı düzenli çoğullar

Bu durum genelde sonu titreşimsiz sürtüşmeli seslerle (f veya θ – /f/ veya /θ/) biten isimler için geçerlidir. Burada bazı durumlar için “f”nin “v”ye, /θ/ nın da /ð/ olarak dönüştüğü görülür.  Bazı kelimler için çoğul halde “f”nin hem “-s” hem de “-es” şekline dönüşebildiği görülebilir. Örnekler aşağıdadır.

“Path Paths Patikalar

Bath Baths Banyolar

Mouth Mouths Ağızlar

Wife Wives Eşler (kadın)

Calf calves Buzağılar

Life Lives Hayatlar

Knife Knives Bıçaklar

Thief Thieves Hırsızlar

Leaf leaves” gibi.

Burada dikkat edilmesi gereken, çoğul ismin sonunda “-ves” olduğu isimlerde örneğin “knives” de olduğu gibi; “-es” son ekinin “berries” deki gibi “iz” olarak değil /vz/ olarak telaffuz edildiğidir.

Beef Beefs veya Beeves Sığır etleri

Dwarf Dwarfs / Dwarves Cüceler

Hoof Hoofs / Hooves Toynaklar

Roof Roofs (telaffuz bakımından “rooves” gibi) Çatılar

Scarf Scarfs / Scarves Atkılar

Staff Staffs / Staves Elemanlar (kadro, personel)

Turf Turfs / Turves Çayırlar, çimler

Wharf Wharfs / Wharves İskeleler

 

Irregular plurals Düzensiz çoğullar

Düzensiz çoğullar genellikle eski İngilizcede yer alan kullanım biçimlerinden veya yabancı kökenli isimlerden kaynaklanmaktadır. Düzensiz çoğullar da düzenliler gibi kendi içinde ayrılır. Düzensiz çoğulların bu farklı yapılarından bir tanesi de tekil ve çoğul biçimlerinin aynı olduğu isimlerde görülür. Aşağıda yer alan isimler hem tekil hem de çoğul haldedir.

“Aircraft Hava taşıtı | Bison Bizon | Buffalo Bufalo | Deer Karaca | Duck Ördek | Fish Balık | Hovercraft | Moose Kanada geyiği | Pike Turna balığı | Plankton | Salmon Somon | Sheep Koyun | Spacecraft Uzay aracı| Squid Mürekkepbalığı| Swine Domuz | Trout Alabalık | Watercraft Su aracı” gibi.

Ayrıca tekil halde sonu “ies” ile biten “series seri ve species tür” kelimelerinin de çoğul hali aynıdır.

Bazı kişi isimleri çoğul hale çekilmez.

“Japanese, Portuguese, Vietnamese” şeklindeki sonu “-ese” ile biten “Vietnamlılar” gibi anlama gelen isimler ve diğer uyruk bildiren çoğul isimler. “French, Swiss, Polish” “Fransızlar” anlamında çoğul halde “The” tanımlığı ile kullanılırlar.

 

Pluralswith “-(e)n” “-(e)n” ile yapılan çoğullar

Sayıları çok az da olsa tekil isme “-(e)n” eklenerek yapılan çoğul biçimleri vardır. Eski İngilizcedeki çekimden kaynaklanan bu duruma günlük kullanımda sadece üç kelimede rastlanabilir.

OxOxen(gücünden yararlanılan hayvan topluluklarından bahsederken)

Child Children Çocuklar

Brother Brethren (“Brother” eski çoğul kullanımı ancak genellikle dini bir cemaatin ya da hayır kurumunda “brother”in çoğulu olarak kullanılan kelime)

Apophonic plurals Apofonik (dönüşmüş) Çoğullar

Apofoni sesbiriminde meydana gelen sistemli değişikliğe denir. Yani bu çoğul yapılarında tekilden çoğul hale geçilirken isimlerin bir veya iki harf değişikliğe uğrayacağı anlamına gelir; örneğin;

Man Men Adamlar

Woman Women Kadınlar

Tooth Teeth Dişler

Foot Feet Ayaklar

Louse Lice Bitler

Goose Geese Kazlar

Mouse Mice (Bilgisayar fareleri için “mouses” kullanımı olabilir.)

Dormouse Dormice Fındıkfareleri

Yukarıda sıraladığımız hiç bir türe uymayan çoğullar da vardır örneğin;

Person People | Die Dice (oyunculuk ve metallerin yarı iletkenliği konularında) | Penny Pence (İngilterede para miktarı olarak)

 

Singulars without plurals Çoğul hali olmayan tekiller

Soyut isimler genellikle bu duruma örnektir. Örneğin sıfatlar türetilmiş “beauty güzellik, curiosity merak, honesty dürüstlük, intelligence zekâ, poverty fakirlik, stupidity aptallık, wisdom bilgelik” isimler,

Sonu “ness” ile bitenler “goodness iyilik, cleanliness temizlik, coldness soğukluk, kindness kibarlık, openness açıklık” ve

Sıfatlar halleriyle aynı anlama sahip eşadlılar “good iyi, bad köyü, hot sıcak” ve “cold soğuk” gibi.

Sanat ve bilim dalları söz konusu olduğunda da bu tür isimlerle sıkça karşılaşabiliriz.

“Philosophy, chemistry, geometry, surgery, pop, jazz, rock and roll, dualism, surrealism” gibi.

“Felsefe, kimya, geometri, cerrahlık”

Buna çoğul gibi görünen tekil isimleri de ekleyebiliriz. “Mathematics, Metaphysics, physics, statics, thermodynamics, aerodynamics, phonetics, electronics, geophysics, robotics, aerobics, optics, computer graphics, linguistics, cryptography, ethics” gibi. “Phonetics is an area of linguistics that focuses on the sounds used in speech. – Sesbilim (fonetik), dilbilimin konuşmada kullanılan seslerle ilgilenen bir alanıdır”

Kimyasal element ve fiziksel varlık adları da bu kategoriye girer.

“Iron, oxygen, lead, nitrogen aluminium, carbon, copper, gold, silver, air, traffic, crash, water, furniture” gibi.

“Demir, oksijen, kurşun, nitrojen, alüminyum, karbon, bakır, altın, gümüş, hava, trafik, kaza, su, mobilya”

” İngilizcede Tekil Çoğul İsimler Nedir ” konusunu anlatmaya çalıştık. Umarız İngilizce tekil ve çoğul isimleri yeterince anlatabilmişizdir.