Sıra Bağlaçları – Dilbilgisi Terimleri / Coordinate Conjunctions – Grammatical Terms

Dilbilgisi Terimleri isimli konularda İngilizce dil bilgisi kapsamında terim ve tanımları ele alacağız. Aşağıda sıra bağlaçları (coordinate conjunctionsile ilgili hazırladığımız konu anlatımı ve ilgili örnekleri bulabilirsiniz.

Sıra bağlaçları (coordinate -coordinating- conjunctions) genellikle birbirine benzeyen şeyleri birleştirmek için kullanılırlar. Örneğin bir sıfatı başka bir sıfatla ya da bir ismi veya bir cümle başka bir isim ya da cümleyle bağlarlar.
En çok kullanılan üç sıra bağlacı ‘and – ve’, ‘but – ama’ ve ‘or – ya da’ şeklinde sıralayabiliriz. Diğer sıra bağlaçları ise şu şekildedir.
So, yet, but, or, nor, for, and.

Sıra Bağlaçlarına Örnekler – Examples of Coordinate Conjunctions

Aşağıda sıra bağlaçlarının kullanıldığı cümlelere örnekler verilmiştir:
They served cakes and sandwiches in the plane.Uçakta kek ve sandviç verdiler. (‘and’ iki ismi birleştiriyor)

That’s a small but aggressive cat.Bu küçük ama sinirli bir kedi. (‘but’ iki sıfatı birleştiriyor)

You can have beer, wine, or mineral water.Bira, şarap ya da maden suyu alabilirsiniz. (‘or’ üç ismi birleştiriyor)

He drew his gun remarkably fast and fired quickly but accurately.Silahını şaşırtıcı bir hızla çekip, çabuk ama isabetli üç el ateş etti. (‘but’ iki zarfı birleştiriyor)

I’m surprised that you were able to sing and dance that well.Bu kadar iyi şarkı söyleyip dans edebilmene şaşırdım. (‘and’ iki eylemi birleştiriyor)

You must be able to sing like a star, and dance like a ballerina.Bir yıldız gibi şarkı söylüyor ve bir balerin gibi dans edebiliyor olmalısın. (‘and’ iki ifadeyi birleştiriyor)

You must be able to sing, and you must be able to dance.Şarkı söyleyebiliyor ve dans edebiliyor olmalısın. (‘and’ iki cümleyi birleştiriyor)

Sıra Bağlaçları ile Virgül Kullanımı

Genellikle bir sıra bağlacından önce mi yoksa sonra mı virgül kullanılacağı hep karıştırılır. Aşağıda bu bağlaçlarla virgül kullanımına ilişkin kuralların bir özeti yer almaktadır.

Sıra bağlaçları iki şeyi birleştiriyor ise virgül kullanılmaz.
Fish and chips
Eğer üç ya da daha fazla şeyi birleştiriyorsanız aşağıda verilen iki seçenekten birini kullanabilirsiniz. Örneğin;
Fish, chips, and cheese ya da
Fish, chips and cheese

Sıra bağlaçlarını iki ya da daha fazla bağımsız cümleyi birleştirmek için kullanıyorsanız virgül kullanmanız gerektiğini unutmayınız. Son bir örnekle bunu açıklayacak olursak;

I like dogs but prefer cats.Köpekleri severim ama tercihim kediler.
Bu cümlede sıra bağlacından sonraki kısım yani ‘prefer cats’, tek başına bir cümle olmadığı için virgül kullanılmaz, bağlaç yalnızca iki ifadeyi birleştirmektedir.

I like dogs, but I prefer cats. – Köpekleri severim ama kedileri tercih ederim.
Bu cümlede sıra bağlacından sonraki kısım yani ‘I prefer cats’, tek başına bir cümle olduğu için virgül kullanılır, sıra bağlacı bu örnekte iki bağımsız cümleyi birleştirmektedir.