Dilbilgisi Terimleri isimli konularda İngilizce dil bilgisi kapsamında terim ve tanımları ele alacağız. Aşağıda geçişsiz fiiller (intransitive verbs) ile ilgili hazırladığımız konu anlatımı ve ilgili örnekleri bulabilirsiniz.
İngilizce geçişsiz fiiller dolaysız nesne almayan fiillerdir. Yani eylem birine ya da bir şeye yapılmaz. Bu fillerin yer aldığı cümlelerde eylem sadece özneyi ilgilendirir.
It was dark by the time we arrived at the station.
İstasyona vardığımızda hava kararmıştı.
Your dog died from injuries after an accident.
Köpeğiniz kazada aldığı yaralardan dolayı öldü.
The cows lie in the shade under oak trees.
İnekler meşe ağaçlarının gölgesinde yatıyor.
He sneezed with violence.
Kuvvetlice hapşırdı.
Yukarıda sadece geçişsiz olarak kullanılan fiillerden bir kaçına örnekler verdir. Ancak bazı fiiller hem geçişli hem de geçişsiz olabilir. Bu fiillerden bazılarını birkaç örnek cümlede kullanalım.
I walk three miles every day.
Her gün beş kilometre yürürüm.
(Bu örnekte ‘walk’ eylemi kimseye ya da hiçbir şeye yapılmadığı için yani dolaysız nesnesi olmadığı için fiil geçişsizdir diyebiliriz.)
I walked her to her house.
Ona evine kadar eşlik ettim.
(Bu örnekte ise ‘walk’ eyleminin dolaysız bir nesnesi vardır. Bu yüzden fiil geçişlidir diyebiliriz.)
Chelsea are playing against Arsenal tonight.
Chelsea bu gece Arsenal’e karşı oynayacak.
(Bu örnekte ‘play’ eyleminin dolaysız nesnesi olmadığı için fiil geçişsizdir diyebiliriz. )
I used to play basketball for my school.
Okul takımında basketbol oynuyordum.
(Bu örnekte ise ‘play’ eyleminin dolaysız bir nesnesi vardır. Bu yüzden fiil geçişlidir diyebiliriz.)
Aşağıdaki tabloda sık sık karşınıza çıkabilecek geçişsiz fiiller yer verdik, inceleyiniz.
Geçişsiz Fiil | Açıklama |
to play oynamak | Geçişli de olabilir (ör. to play a tune) |
to appear gözükmek | |
to agree kabul etmek | Geçişli de olabilir (ör. to agree a point) |
to collide çarpmak | |
to die ölmek | |
to run koşmak | Geçişli de olabilir (ör. to run a mile) |
to walk yürümek | Geçişli de olabilir (ör. to walk the dog) |
to collapse yıkılmak | |
to arrive varmak | |
to belong ait olmak | |
to eat yemek | Geçişli de olabilir (ör. to eat a cake) |
to demonstrate göstermek | Geçişli de olabilir (ör. to demonstrate a skill) |
to disappear yok olmak | |
to roost tünemek | |
to exist var olmak | |
to happen meydana gelmek | |
to go gitmek | |
to fall düşmek | |
to sit oturmak / bakmak | Geçişli de olabilir (ör. to sit a child) |
to laugh gülmek | |
to occur meydana gelmek | |
to remain kalmak | |
to nest yuva yapmak | |
to rise doğmak | |
to respond cevap / karşılık vermek | |
to emerge belirmek | |
to sleep uyumak | |
to vanish gözden kaybolmak | |
to stand dikilmek / dikeltmek | Geçişli de olabilir (ör. to stand a lamp) |
Geçişsiz Fillerin Edilgen Hali Bulunmaz – Intransitive Verbs Do Not Have a Passive Form
Dolaysız nesne olmadığı için geçişsiz fiiller edilgen yapılamazlar. Örnek verecek olursak;
The incident happened at around 8 o’clock.
Olay saat 8 sularında meydana geldi.
Bu örnekte ‘happen’ eyleminin dolaysız nesnesi olmadığı için fiil geçişsizdir diyebiliriz. Bu yüzden;
“The incident was happened at around 8 o’clock.” gibi bir cümle kuramayız.
Ancak;
My mom baked a cake.
Annem pasta yaptı.
(Bu örnekte ise ‘bake’ eyleminin dolaysız bir nesnesi vardır ve fiil geçişli olduğu için
“A cake was baked by my mom.” gibi bir cümle kurabiliriz.