Bazı fiiller “want, like, hate, enjoy, would like” hem nesne alarak hem de nesne almadan kullanılabilen fillerdir. Bu fiiller nesnesiz olarak kullanıldıklarında edilgen yapıda doğal olarak kullanılamazlar. Her ne kadar bunlardan bazıları dil bilgisel kurallar açısından dönüştürülebiliyor olsalar da anlam açısından bozuk cümleler elde edilir. Bu durumları birer örnekle açıklayalım;
I want to go out. / Dışarı çıkmak istiyorum. (No passive – Edilgen yok)
I would like to write a book. / Bir kitap yazmak istiyorum. (No passive – Edilgen yok)
I like writing. / Yazmayı severim. (Burada “Writing is liked by me” cümlesi her ne kadar kural olarak doğru bir cümle olsa da anlamı; “Yazma benim tarafımdan sevilir” şeklinde olduğu için bu cümle anlamsız bir cümledir diyebiliriz.) Oysa;
Everybody likes Lukas. / Herkes Lukas’ı sever.
Lukas is liked by everybody. / “Lukas herkes tarafından sevilir.” cümlesi hem kural hem de anlam açısından ele alındığında doğru bir cümledir.
The intern wants to work hard. / Stajyer çok çalışmak istiyor. (No passive – Edilgen yok)
The company wants a hardworking intern. / Şirket çalışkan bir stajyer istiyor.
A hardworking intern is wanted. / Çalışkan bir stajyer aranıyor.
Lilly hates laughing at other people. / Lilly başkalarına gülmekten nefret eder. (No passive – Edilgen yok)
Lilly hates someone laughing at her. / Lilly kendisine gülen birisinden nefret eder.
Lilly hates being laughed at. / Lilly kendisine gülünmesinden nefret eder.
My son likes to read for himself. He doesn’t like someone to read to him. / Oğlum kendi okumayı sever. Birisinin ona okumasından hoşlanmaz.
My son doesn’t like to be read to. / Oğlum kendisine kitap okunmasını sevmez.
Bu tür ulaç ve eylemlik (gerunds and infinitives) içeren cümlelerde özellikle fiillerden hangisinin etken hangisinin edilgen olduğuna dikkat etmeliyiz. Kimi zaman her iki fiil de edilgen olabilir. Örnek verecek olursak;
Etken : They don’t allow students to take food into the auditorium. / Öğrencilerin konferans salonuna yiyecek sokmalarına izin vermiyorlar.
Edilgen: Students aren’t allowed to take food into the auditorium. / Öğrencilerin konferans salonuna yiyecek sokmalarına izin verilmiyor.
Edilgen: They don’t allow food to be taken into the auditorium. / Yiyeceklerin konferans salonuna sokulmalarına izin vermiyorlar.
Edilgen: Food isn’t allowed to be taken into the auditorium. / Yiyeceklerin konferans salonuna sokulmasına izin verilmiyor.
