TURKÇE BİLGİSİ
Türkçe dilbilgisini yeterince bilmek İngilizce öğrenmeyi daha iyi anlayıp öğrenmemizi sağlar.Yeni bir dili kurallarına gore öğrenmek en kalıcı ve en doğru yöntemdir. Bunun ilk kuralı da kendi dilimiz ile öğreneceğimiz dil arasındaki mukayeseleri bilmekten geçer. Dolayısıyla iki dilin dilbigisi kuralları ve dillerin alt yapısını bilmek gerekir.
Bu da o dilin kendi ana dilinizle benzer ve farklı taraflarını algılamanızla olur. Tabi ki bunu yapabilmek içinde iyi Türkçe altyapısına ihtiyaç vardır. Türkçe temel gramer yapıları ve özellikleri bilinmeden İngilizce öğrenilemeyeceği unutulmamalıdır. İlk olarak Türkçe dilbilgisini oluşturan temel kelime yapıları üzerinde duracağız. Bu yapıların çok iyi bilinmesi İngilizce’yi daha şimdiden büyük ölçüde halletmeniz anlamına gelecektir. Sakın bunları bildiğiniz ve gereksiz oldukları izlenimine kapılmayın. İleride yapacağınız hataların büyük kısmını buradaki bilgiler oluşturacaktır. Bu yüzden bu konuları mutlak surette çok iyi bilmek zorundasınız.
Nesne
Doğada gördüklerimiz, göremediklerimiz, varlığını bildiğimiz yada algıladıklarımız birer nesnedir. Hava, su, toprak, kuş, karınca, balık, kapı, masa, bardak vs. Kısaca varolan herşey bir nesnedir.
İsim
Doğada nesneleri tarif ederken ortak kabul edilmiş kelimlelerle tanımlar ve anlatırız. Dolayısıyla doğada var olan her nesnenin karşılığı olan bir kelimle yada kelime grubu vardır. İşte bu nesneleri hitap eden kelimeler nesnelerin isimleridir, adlarıdır. Yani isim nesneyi tanımlayan onun ayrılmaz parçasıdır.
Sıfat
Sıfat öncelikle nesneler hakkında bize birçok özellikleri ile bilgi verir. Bunlara nitelik, şekil, ebat, boy, ağırlık, hareket vs. gibi birçok özellikleri örnek verebiliriz. Sıfatlar isimleri niteler ve isimlerin belirgin özelliklerini tanımlayarak nesneyi tanımlamamızda rol oynarlar. Bunlara birkaç örnek verirsek; açık, koyu, uzun, kısa, büyük, küçük, hafif, ağır, tembel, çalışkan vs. gibi.
Zamir
İsimlerin yerine kullanılan kelimelerdir, İsimleri birçok kez kullanmak yerine onları belli kelimelerle kullanmış oluruz. Doğadaki tüm nesneleri bir zamir ile nitelendirebiliriz. Kısaca ismin yerini tutarlar. Zmirlere örnek, Ben, Sen, O, Biz, Siz, Onlar
Tamlamalar
1. İsim Tamlaması
İki tane ismin arka arkaya gelerek isim tamlamasını oluştururlar. Behsedilen nesneyi başka bir nesne ile tanımlama ve belirtmek için kullanıılırlar. Örnek; bahçe duvarı, at arabası, yemek tabağı, kola kapağı vs. gibi.
2. Sıfat Tamlaması
Bir ismin önüne sıfat getirilerek (yada bir sıfattan sonra isim getirilerek) yapılan tamlamalardır. Dolayısıyla sıfat ismin niteliğini tanımlamış olur. Örnek: uzun ağaç, çalışkan öğrenci, eski kitap, temiz çamaşır vs gibi.
Özne
Bir cümledeki eylemi, oluşu yapan yada eylemin oluşmasını sağlayandır. Cümlede özneyi bulmak için “Ne? – Kim? sorularını sorduğumuzda özneyi bulmuş oluruz. Özne canlı veya cansız olabilir.
Ben yarın hastaneye geleceğim. Burada özneyi bulmak için;
kim gelecek? diye sorduğumuzda cevabımız “ben” kelimesi olduğu için öznedir.
Yarın hastaneden ayrılacaklar. Kim ayrılacak? = “Onlar”.
Aslında burada özne kullanılmadan cümle oluşturulmuştur. Öznenin eylemi yapanlar olduğu bilindiği için burada eylemi yapacak olanlar kullanılmamış özne “onlar” dır.
Fiil
Fiil bir cümlede İş, oluş, eylem belirten kelimelerdir. Burada bir fiili tanımlarken bazı hususları bilmekte fayda olacaktır. Bir fiilin yalın hali, yani ek almamış hali “mastar” olarak adlandırılır. Diğer adıyla cümle içinde bu haliyle çok fazla kullanılmayıp eylemi ifade etmezler. Örnek; “gel” fiili bir mastardır. Yani fiilin ham halidir. “gel-mek” derken -mek eki mastar ekidir. Daha çok fiili tanımlarken kullanılır. Fiili tanımlarken ham hali ve ek almış haliyle bilmeliyiz. Bu eylem kelimeleri cümleye göre bazı ekler alarak, işlenerek eylem kelimesine dönüşürler. Bu haliyle de Yüklem olarak nitelendirilmeye başlar.
Fiillere örnek: bulmak, okumak, öğrenmek, yazmak, bilmek, kazanmak, başarmak vs..
Yüklem
Cümlede çekim almış fiildir. Fiil konusunda anlatılan ham fiilin (mastarın) cümleye göre ek alarak yada işlenerek eylemi oluşturduğu son durumudur. Cümlenin hangi zamanda, hangi durumda eylemi, oluşu yaptırdığına göre fiil sonuna ek (çekim) alarak öyleme dönüşmüş olur. Örnek: gelmiş – geldi – geliyor – gelecek – gelebilir gibi…
Her cümlede bir yüklem bulunur.
Bir cümledeki yüklem aynı zamanda gramerin zamanını belirtir. “Bu iş bugün bitecek” cümlesinde yüklem olan “bitecek” kelimesidir. “bugün” kelimesinin zamanı ise sayısal bir zamandır. Cümle zamanını yüklem belirler. Yani yükleminin içinde mutlaka gramer zamanı mevcuttur. Kelimede zamanı ifade edenler cümlenin ana zamanını değiştiremezler. Bununla birlikte yüklem ile uyumlu olmak zorundadırlar. ( geçen yıl, önceki hafta, ,dün, bugün, öğleyin, akşam, yarın, sonra, haftaya, gelecek ay, … gibi kelimeler kelimerde zamanı belirtir. Ama cümlede zamanı asla belirleyemez..
Bu analatıma göre ham fiil (mastar) ile yüklemin cümledeki anlam farklarını bilmeliyiz. İki kavramı ayırmayı bilmeliyiz. Bu durum dil öğrenmeyi daha kolay hale getirmekte faydalı olacaktır.
Cümle
Cümlenin tanımını cümlenin öğeleri yönünden değerlendirirsek; yapısında sadece bir yüklem bulunan kelime veya kelimeler grubu olarak anlatırız. Cümlede sadece yüklemde gramer zamanı bulunur. Dolayısıyla zamanı belirten yüklem sadece bir tanedir.
İngilizce’de Cümle Yapısı
İngilizce’de cümleleri oluş ve eylem cümleleri olarak iki grupta inceleyebiliriz..
1. Oluş Cümleleri
Bu cümlelerde bir eylem göremeyebiliriz. Ama her fiil bir eylem oluşturmayacağı için, yinede iş, oluş, eylemi anlatan fiil kelimeleri, cümlelerde yüklem görevi görür. Her fiil eylem oluşturmasyabilir. Ancak yüklemi bulmak için sorduğumuz sorunun cevabı bu cümlelerde aynı cevabı veremeyebilecektir. Türkçede kullandığımız isim ve sıfat cümlelerin karşılığı İngilizce’de oluş cümleleri olarak görürüz. Oluş cümlelerine örnekler;
Hasta sabah kötüydü. Onun yanındaki bir hemşire
Ben dün akşam hastanedeydim. Sen çok beceriklisin.
Doktor bu sabah çok üzgündü.
Yukarıdaki cümleleri çoğaltabiliriz. İlk bakışta cümlelerin yüklemini bulamayabiliriz. Yüklemsiz cümle olmayacağı kuralına göre pasif yada gizli eylem olarak bir yüklem taşıdığı anlaşılır. Buralardaki cümllerin yüklemleri göremediğimiz olmak mastarını taşımaktadır.
2. Eylem Cümleleri
Bu cümlelerdeki yüklemler bir eylem durumundadır. Her eylem bilinmektedir ve yüklem durumundadır. Örnekler;
Ambulans hastaneye gitti.
Hasta bu sabah fenalaştı.
Bu bina, o büyük depremde yıkılmadı.
Öğrenciler her sabah egzersiz yapacak
Öğrenci derste uyukluyordu.
